News

Σε σταυροδρόμι η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας

09 December, 2014

Γύρω από τις προοπτικές και τα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί σχετικά με την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας κατά το τελευταίο ειδικά χρόνο περιστράφηκε η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης "Η Νέα Τουρκία, ΕΕ και Κύπρος" που διοργανώθηκε από το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο και το Κέντρο Αριστείας Jean Monnet του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Το όλο θέμα εξετάστηκε από διάφορες οπτικές γωνίες με τη γενική ωστόσο εντύπωση που προέκυψε από τις τοποθετήσεις των ομιλητών να συγκλίνει προς την κατεύθυνση ότι η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας βρίσκεται μάλλον σε οριακό σημείο.
Στην οπτικογραφημένη παρέμβαση του ο Ευρωβουλευτής, Τάκης Χατζηγεωργίου, (GUE) σημείωσε ότι η κριτική που ασκείται στην Τουρκία από τον χώρο της ΕΕ -και όχι μόνο- δεν συνδέεται πλέον μόνο με το Κυπριακό αλλά έχουν ενταχθεί στην ατζέντα και άλλα ζητήματα τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και στην ευρύτερη περιοχή. Επικαλούμενος προσωπικές του εμπειρίες από συναντήσεις και συζητήσεις που είχε ως Αντιπρόεδρος στην Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ-Τουρκίας, ο κ. Χατζηγεωργίου είπε πως η Τουρκία έχει να αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα, όπως με το Ιράν, το Ιράκ, τη Συρία και το Κουρδικό, για να προσθέσει πως αυτό τον κάνει να προβληματίζεται μήπως κάποια στιγμή η χώρα αυτή επιχειρήσει να ξανακοιτάξει προς την μεριά της Κύπρου και να σκεφτεί να λύσει ένα πρόβλημα που είναι πιο εύκολο.

Ωστόσο εκτίμησε ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει αρχικά να ξεπεράσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει χωρίς να πληρώσει, κατά την έκφραση του, κάποιο κόστος.
Από τη δική του πλευρά ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Νίκος Χριστοδουλίδης, υπογράμμισε ότι δεν ισχύει η θέση ότι η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας έχει μπλοκαριστεί από την Κύπρο. “Το πιο εύκολο πράγμα είναι να πούμε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία μπλοκάρει την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Μακάρι να είχαμε τόση δύναμη. Δεν την έχουμε”, επεσήμανε. Σε αυτό το πλαίσιο υπέδειξε ότι η ΕΕ και κάποια κράτη μέλη της πολλές φορές κρύβονται πίσω από την Κυπριακή Δημοκρατία και δεν μιλούν ειλικρινά προς την Άγκυρα.

"Η έλλειψη προόδου από μια υποψήφια χώρα για εννιά συνεχή χρόνια, χωρίς καμιά ένδειξη ότι προτίθεται να εφαρμόσει τις ενταξιακές της υποχρεώσεις, θα πρέπει να προβληματίσει σοβαρά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και τα κράτη μέλη της Ένωσης" είπε λέγοντας ότι η Επιτροπή οφείλει επίσης να προβληματιστεί σοβαρά για το δικό της μερίδιο ευθύνης ως προς την επιτυχία ή αποτυχία άσκησης επιρροής στην υποψήφια χώρα, μέσω της ενταξιακής διαδικασίας, ώστε αυτή να προχωρήσει σε βήματα προόδου. Σχολιάζοντας το σενάριο η Τουρκία τελικά να αποκτήσει μια προνομιακή σχέση με την ΕΕ αντί για πλήρη ένταξη ο κ. Χριστοδουλίδης τόνισε ότι αυτό θα ήταν η χειρότερη εξέλιξη για την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης άνοιξε αρχικά με την εισαγωγική τοποθέτηση του καθηγητή, Πρύτανη και Προέδρου του Κέντρου Αριστείας Jean Monnet του Πανεπιστημίου Λευκωσίας Μιχάλη Ατταλίδη ο οποίος επιχείρησε να αποκωδικοποιήσει την απομάκρυνση της Τουρκίας από τη Δύση και την ΕΕ ειδικότερα. Σε αυτό το πλαίσιο ο κ. Ατταλίδης επεσήμανε πως ο χαρακτήρας της νέας Τουρκίας διαφοροποιείται από τη Δύση όχι μόνο σε ό,τι αφορά την εξωτερική της πολιτική αλλά επίσης και σε σχέση με τους δυτικούς θεσμούς και αξίες.

Για τις δραστηριότητες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο σε ότι αφορά το θέμα των υδρογονανθράκων αλλά και για την έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή ο κ. Ατταλίδης επεσήμανε ότι παρατηρείται πλέον αποδυνάμωση τόσο της επιρροής της ΕΕ στην Τουρκία όσο και των ΗΠΑ.
Ο καθηγητής και Πρόεδρος του Κέντρου Αριστείας Jean Monnet στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιάννης Βαληνάκης, αναφέρθηκε σε κυριαρχία των πολιτικών ιδεών του Αχμέτ Νταβούτογλου στην Τουρκία σημειώνοντας ωστόσο ότι το δόγμα του σημερινού Τούρκου Πρωθυπουργού για πολιτική μηδενικών προβλημάτων της Τουρκίας με τους γείτονές της έχει αποτύχει.

Σε άλλο σημείο ανέφερε πως η Τουρκία θεωρεί πως είναι μια πολύ μεγάλη χώρα που μπορεί να αψηφά τους διεθνείς κανόνες και πως “πολλές ευρωπαϊκές χώρες σφυρίζουν αδιάφορα κάνοντας πως δεν καταλαβαίνουν τί σημαίνει αυτό για τους ευρωπαϊκούς κανόνες συμπεριφοράς”. Πάντως, πρόσθεσε, η Τουρκία μετρά αρκετές αποτυχίες στην εξωτερική της πολιτική παρά την εικόνα του ισχυρού διεθνώς παίκτη που επιχειρεί να κτίσει.
Το λόγο στη συνέχεια πήρε ο δημοσιογράφος και ανταποκριτής της εφημερίδας "Πολίτης" στις Βρυξέλλες Ευάγγελος Αρεταίος λέγοντας πως στους κόλπους της ΕΕ επικρατεί σήμερα μια ευρύτερη συναίνεση ότι θα πρέπει να ανοίξουν τουλάχιστον τα κεφάλαια 23 και 24 στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας. Εκτίμησε όμως ότι αν η Κυπριακή Δημοκρατία είχε αποφασίσει να ανοίξει έστω και ένα από τα δυο αυτά κεφάλαια την περίοδο μετά το Γκεζί ή μετά την εκλογή του Ταγίπ Ερντογάν στην προεδρία της Τουρκίας, τότε θα είχε επηρεάσει τη δυναμική και την ατζέντα στην Τουρκία, ενώ θα είχε διαφορετική βαρύτητα στις Βρυξέλλες.

“Το επιχείρημα ότι για να ανοίξουν τα κεφάλαια θα πρέπει και η Τουρκία να κάνει κάτι για την Κύπρο ίσως θα πρέπει να ξεπεραστεί. Ίσως θα πρέπει να δει κανείς την ευρύτερη δυναμική και όχι το μικροκοσμικό πάρε-δώσε" τόνισε.
Τη δική της οπτική γωνία για τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας ανέπτυξε η επίκουρη καθηγήτρια σπουδών ΕΕ στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο Μέσης Ανατολής στην Άγκυρα Μπασάκ Ζεϊνέπ Αλπάν λέγοντας πως η νέα Τουρκία τελικά δεν είναι τόσο νέα και πρόσθεσε ότι παρά τη μη επίτευξη προόδου στην ενταξιακή πορεία της Τουρκία η ίδια η χώρα διεκδικεί μια ηγετική θέση στην περιοχή μέσω της χρήσης της ευρωπαϊκής της ρητορικής για την εκδημοκρατικοποίηση, τα ανθρώπινα δικαιώματα και μια λειτουργική οικονομία ελεύθερης αγοράς. Των τοποθετήσεων των ομιλητών ακολούθησε διάλογος με τους παρισταμένους ενώ ανάμεσα στο κοινό ήταν δεκάδες πρέσβεις αλλά και ακαδημαϊκοί.