News

AΡΘΡΟ - Ένα πιθανό Grexit θα μπορούσε να σώσει την Ελλάδα;

07 April, 2015

Του Νίκου Μιχαηλίδη
Foreign Exchange Analyst

Πληθαίνουν τελευταία οι εκτιμήσεις Ελλήνων και ξένων, έγκριτων κατά τα άλλα, αναλυτών πως μια έξοδος της Ελλάδας από το Ευρώ δεν θα ήταν τόσο επώδυνη και ίσως να αποτελεί και την μοναδική λύση.
Για να βγάλει κάποιος θα λέγαμε ασφαλή συμπεράσματα για την πιο πάνω πρόταση θα πρέπει πρώτα να κάνει σωστή διάγνωση του ελληνικού προβλήματος.

Η Ελλάδα εδώ και 5 χρόνια που ξέσπασε η κρίση υποφέρει βασικά από δύο σοβαρά προβλήματα. Πρώτο και κυριότερο υποφέρει από το δυσβάστακτο, μη βιώσιμο δημόσιο χρέος και δευτερεύων από μια συνεχόμενη πολιτική αστάθεια αφού η χώρα εδώ και 40 περίπου χρόνια οδηγείται με σταθερή συνέπεια σε πρόωρες εκλογές.
Το πρόβλημα του δημόσιου χρέος είναι πολυσύνθετο αφού είναι το αποτέλεσμα του “easy money system” σε επίπεδο κράτους που εφάρμοσε το πολιτικό κατεστημένο της χώρας από την μία και η ανοχή των πολιτών στο διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα της χώρας από την άλλη, αφού οι περισσότεροι ήταν έμμεσα ή άμεσα ευνοημένοι.

Το πρόβλημα της πολιτικής αστάθειας ήταν και είναι ένα status quo για την χώρα όπου για τους πολίτες πίστευαν και πιστεύουν πως για τα κακά της χώρας, τις παθογένειες δηλαδή, ευθύνεται η εκάστοτε πολιτική ηγεσία, και μόνο μέσω της «αλλαγής» θα επιλυθούν.
Τα δύο αυτά βασικά προβλήματα που οδήγησαν στην «πτώχευση» της χώρας το 2010 σε καμία περίπτωση δεν λύνονται με μια πιθανή έξοδο της Ελλάδας από το Ευρώ.
Το δυσβάστακτο δημόσιο χρέος αποτελείται από διμερή διακρατικά δάνεια, δάνεια του EFSF και του ΔΝΤ που η αδυναμία πληρωμής τους «δεν συνεπάγεται την αυτόματη διαγραφή». Επιπλέον, η πλειοψηφία των εμπορεύσιμων ομολόγων της Ελλάδας, είναι σε αλλοδαπό δίκαιο, ως αποτέλεσμα του «εγκληματικού» και «προδοτικού» PSI του 2012.

Η έξοδος από το Ευρώ και η κατά βάση χρεοκοπία της χώρας δεν θα οδηγούσε και σε διαγραφή μέρους του χρέους, αλλά αντί αυτού οι υποχρεώσεις πιθανότατα θα έτρεχαν σε καθεστώς υπερημερίας και θα έπρεπε να εξοφληθούν πριν η Ελλάδα εξέλθει εκ νέου στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι δε δαπανηρές και χρονοβόρες νομικές αντιδικίες της χώρας με τους πιστωτές της θα μπορούσαν πιθανότατα να διατηρήσουν την χώρα εκτός αγορών για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που απαιτείται για ανάκαμψη. Ας μην ξεχνάμε το παράδειγμα της Αργεντινής η οποία μονομερώς τον Δεκέμβριο του 2001, έφυγε με πολύ άτσαλο τρόπο από τη διασύνδεση του νομίσματός της με το δολάριο και έμεινε για 12 ολόκληρα χρόνια απομονωμένη από τις αγορές.

Εκτός αυτού όμως η έξοδος της Ελλάδας από το Ευρώ και το τύπωμα δικού της νομίσματος όσο και να θέλουν να μας πείσουν κάποιοι για το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που θα έχει η χώρα λόγο του φτηνού νομίσματος στην πραγματικότητα δεν υφίσταται. Καταρχήν η Ελλάδα το μόνο προϊόν που βασικά παράγει είναι το τουριστικό. Είδη όμως τα τελευταία δύο χρόνια το τουριστικό της προϊόν έχει σπάσει όλα τα ρεκόρ και με ισοτιμία Ευρώ – Δολαρίου στα 1.40 ενώ φέτος με την ισοτιμία κοντά στα 1.05 αναμένεται να ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Άρα μετά την πρόσφατη κατάρρευση του Ευρώ η Ελλάδα είδη απολαμβάνει το πλεονέκτημα του φθηνού νομίσματος. Τα συμπτώματα δε από το τύπωμα δικού της νομίσματος (δραχμή π.χ.) θα ήταν σοκαριστικά.

Με μεγάλα ποσά σε ευρώ να κυκλοφορούν ήδη στην αγορά, και ακόμη μεγαλύτερα να έχουν αποθηκευτεί εκτός τραπεζών στα διαφόρων ειδών σεντούκια ανά την επικράτεια και σε ξένους λογαριασμούς στο εξωτερικό, η έκδοση νέου νομίσματος θα δημιουργήσει μια διπλή, διαιρεμένη οικονομία. Από την μία θα έχουμε τις περισσότερες αποταμιεύσεις σε ευρώ. Από την άλλη θα έχουμε τους μισθούς και τις συντάξεις να βγαίνουν από τα ΑΤΜ των τραπεζών σε δραχμές. Με το που θα εισπράττονται, οι πολίτες θα προσπαθούν να ανταλλάσσουν τις δραχμές σε ευρώ, γνωρίζοντας ότι σε μερικές ώρες οι δραχμές τους θα υποτιμηθούν. Έτσι, θα έχουμε δύο Ελλάδες. Την Ελλάδα εκείνων που δεν έχουν πρόσβαση σε ευρώ, και οι οποίοι θα εγκλωβιστούν σε μια τριτοκοσμική Ελλάδα. Και την Ελλάδα που έχουν πρόσβαση σε ευρώ η εξουσία των οποίων θα είναι μεγάλη επί των υπόλοιπων. Για να νοικιάσεις ένα αξιοπρεπές διαμέρισμα θα πρέπει να έχεις ευρώ. Για να στείλεις τα παιδιά σου σε ιδιωτικό σχολείο, το ίδιο. Πολλοί έμποροι θα εμπορεύονται μόνο σε ευρώ ή θα ζητούν "τοκογλυφικά" ποσά σε δραχμές. Όμως οι μισθοί και οι συντάξεις θα παρέχονται σε δραχμές.

Εν πολλοίς, η Ελλάδα θα θυμίζει την Τουρκία της δεκαετίας του '80 όπου η διττή οικονομία (μία για τους εξαθλιωμένους 'ανατολίτες' που λειτουργούσε με ντόπιο νόμισμα και μία για τους 'εξευρωπαϊσμένους' πολίτες που χρησιμοποιούσαν μάρκα, φράγκα και δολάρια) δεν επέτρεπε την ανάπτυξη παρά μόνο ενίσχυε την ανισότητα και την υπανάπτυξη.
Η έξοδος από το Ευρώ ναι μεν δεν μπορεί να είναι ταμπού όπως δεν μπορεί να είναι ταμπού και οι μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για να γίνει η Ελλάδα επενδυτικός παράδεισος ξένων επενδυτών.

Για να πετύχει όμως η έξοδος από το Ευρώ και να μην μετατραπεί η Ελλάδα σε Τανζανία της Ευρώπης θα πρέπει να γίνει με μεγάλη προσοχή και απαραιτήτως σε συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους της, ώστε να περιορίσει τις αρνητικές επιπτώσεις όπως αυτές που βίωσε η Αργεντινή. Επίσης η ΕΚΤ μπορεί να βοηθήσει τόσο παρέχοντας ρευστότητα όσο και βοηθώντας με την τεχνογνωσία της στην ελάφρυνση του χρέους. Βεβαίως το πιο σημαντικό από όλα είναι πως η ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας θα προκύψει πρωτίστως από την υιοθέτηση, από την ίδια την Ελλάδα, ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης, το οποίο θα καταστήσει την χώρα επενδυτικό προορισμό για τους ξένους και ντόπιους επενδυτές. Επίσης απαραίτητο είναι η χώρα να κυβερνηθεί από οικουμενική κυβέρνηση, καθαρής λαϊκής εντολής που θα τελειώσει μια και έξω το πρόβλημα της πολιτικής αβεβαιότητας, παράγοντας πολύ σημαντικός για τους ξένους επενδυτές.