News

ΑΡΘΡΟ - Νατούρα και Νοοτροπίες

05 May, 2015

Του Αντώνη Λοΐζου F.R.I.C.S.,
Εκτιμητές Ακινήτων & Διαχειριστές Έργων Ανάπτυξης

Έχουμε δυστυχώς εδώ στην Κύπρο την νοοτροπία ότι εάν μια περιοχή χαρακτηριστεί Natura, τότε δεν θα επιτρέπεται καμία ανάπτυξη. Και όμως τόσο η ευκολία με την οποία κατατάσσονται από τους εδώ «ειδήμονες» περιοχές ως Natura, όσο και η παρεξηγημένη από αυτούς που αφορά τους περιορισμούς στην ανάπτυξη είναι ότι το πιο καταστροφικό.

Σε μια χώρα που το 40% είναι κατεχόμενο, μέρος του υπόλοιπου κατέχεται από τις Βρετανικές Βάσεις, αρχαιολογικούς χώρους και τόσες άλλες χρήσεις διαπιστώνει κάποιος τι απομένει για ανάπτυξη. Προς τούτο δεν βοηθούν οι ανόητοι κατ’ εμάς χαμηλοί συντελεστές ανάπτυξης, ιδιαίτερα στις παραλιακές περιοχές. Η δόμηση του 15%-20% κατά μήκος των παραλιών είναι ότι το χειρότερο που, λόγω του χαμηλού ποσοστού ανάπτυξης, γέμισαν οι παραλιακές μας περιοχές με σπιτάκια «στρατώνες», ιδιαίτερα στις περιοχές της Λάρνακας και Πόλης, ως επίσης και άλλες περιοχές που, με εξαίρεση την Λεμεσό, οι υπόλοιπες περιοχές περιόρισαν τις παραλίες για κατοχή πλουσίων.

Όταν ο πολεοδόμος Άγγελος Δημητρίου εισηγήθηκε όπως το παραλιακό μέτωπο του Πρωταρά μετατραπεί από πλευράς χρήσης σε ψηλούς συντελεστές δόμησης 160% και ύψος 8-10 ορόφους με μεγάλους ανοικτούς χώρους γύρω-γύρω, ήταν σαν να έγινε επανάσταση και πράγματι ήταν, διότι ανέτρεπε το υπάρχων κατεστημένο μιας λανθασμένης νοοτροπίας.
Και στην αναθεώρηση του τοπικού σχεδίου/Δήλωσης πολιτικής της περιοχής, όχι μόνο οι συντελεστές δεν αυξήθηκαν αλλά μειώθηκαν.

Όταν κάποιος επισκεφθεί τα δημοφιλή παραθαλάσσια θέρετρα του εξωτερικού από την Αμερική μέχρι την Ευρώπη και Αυστραλία, εκείνο το οποίο διαπιστώνει είναι ψηλά κτίρια και μεγάλους ανοικτούς χώρους γύρω. Εμείς εδώ υιοθετήσαμε χαμηλά κτίρια χωρίς ανοικτούς χώρους, ως και εάν έχουμε το εμβαδόν σε γη της Αυστραλίας.
Σημειωτέο ότι υπάρχουν και οι νέες γενεές που θα έχουν και αυτές την ανάγκη της τουριστικής και άλλης γης. Έτσι που όμως τα δεδομένα αλλάζουν, αυξάνονται σιγά-σιγά οι συντελεστές δόμησης, εις μια προσπάθεια διόρθωσης της λανθασμένης πολιτικής, που στο τέλος ουδείς γνωρίζει πως θα αναπτυχθεί το διπλανό τεμάχιο και ίσως από 2 ορόφους μετατραπεί σε 3 ή 4 ορόφους. Για εκείνους που ταξιδεύουν από το αεροδρόμιο Λάρνακας είναι αξιοπρόσεκτα τα «στρατόπεδα» των κατοικιών σε ένα μονότονο και ανιαρό περιβάλλον και ιδιαίτερα περιοριστικό για ανάπτυξη.

Ως εκ τούτου και εκτός από την αύξηση των συντελεστών ιδιαίτερα στις αναπτυξιακές περιοχές, ασφαλώς και θα πρέπει να επιβάλλονται περιορισμοί στις μη αναπτυξιακές περιοχές που δεν χρειάζονται άμεση ανάπτυξη. Η Natura όμως είναι άλλο θέμα.
Natura, όπως μας επεξήγησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν σημαίνει πλήρη απαγόρευση ανάπτυξης αλλά ήπια ανάπτυξη σε ένα προστατευόμενο περιβάλλον. Η απόφαση της επιτροπής για την Φοντάνα Αμορόζα (Φωτιάδη) ήταν το πρώτο χαστούκι που έλαβαν οι εδώ ειδήμονες της οικολογίας (ότι επιτρέπεται η ήπια ανάπτυξη), ενώ μια πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ουγγαρία για επέκταση ενός εργοστασίου σε χώρο Natura, είναι πολύ ενδιαφέρουσα.

Η επέκταση του εργοστασίου εντός της περιοχής Natura σε εμβαδόν περί τις 2085 σκάλες προβλημάτισε την Επιτροπή, η οποία αποφάσισε ότι ήταν πιο σημαντικό να ληφθούν υπόψη τόσο οι νέες θέσεις εργασίας που θα προκαλούσε η επέκταση, όσο και το θετικό στην οικονομία της χώρας και το Δημόσιο Συμφέρον του Κράτους. Και έτσι επιτράπηκε και η ανάπτυξη. Δηλαδή η απόφαση αυτή ταυτίζεται με άλλες περιοχές που περιλαμβάνουν τον Ακάμα, μια και που η περιοχή αυτή είναι χαμηλής εισοδηματικής στάθμης, χωρίς θέσεις εργασίας προκαλώντας μετανάστευση κλπ.
Παραλίγο να μην κατασκευαστεί το νέο έργο της Μαρίνας της Αγίας Νάπας για περιβαλλοντικούς λόγους, ενώ δύο προτάσεις για ανέγερση νοσοκομείου από ξένους στην ευρύτερη περιοχή Λευκωσίας (αεροδρόμιο) είχαν την ίδια τύχη.

Τώρα θα αναμένουμε εναγωνίως τον χώρο που θα επιλέξει ο επενδυτής για το καζίνο, τι ενστάσεις για το ίδιο θέμα που θα σοφιστούν οι ίδιοι ειδήμονες για να την απορρίψουν, ενώ έχουμε και την καταγγελία της ίδιας της Επιτρόπου Περιβάλλοντος, εργοδοτούμενης από το Κράτος με παχυλό μισθό και άλλα έξοδα, που δεν είχε πρόβλημα να καταγγείλει την Κύπρο (τον εργοδότη της) για το παραλιακό μέτωπο του γκολφ Λίμνης και τώρα όπως πληροφορούμαστε από τον τύπο, εντός των προσεχών μηνών θα κληθεί η Κύπρος να πληρώσει πρόστιμο.

Χωρίς λοιπόν κανένα ενδοιασμό και χωρίς να αναφέρεται η επένδυση των €30 ει. για την αναβάθμιση του περιβάλλοντος που ανέλαβε ο δύστυχος αυτός επενδυτής ο οποίος ακόμη ταλαιπωρείται μας κατάγγειλε η κα Επίτροπος. Που είναι λοιπόν το Δημόσιο Συμφέρον, οι θέσεις εργασίας και άλλα παρεμφερή ωφελήματα για την δυσπραγούσα σε εργοδότηση περιοχή;
Έχει και άλλους υψηλόβαθμους κύριε Πρόεδρε της Δημοκρατίας για τους όποιους ζητήσατε τις παρατηρήσεις τους. Εδώ δεν υπάρχει ακόμη μια περίπτωση.
Natura και προστασία του περιβάλλοντος είναι ότι το καλύτερο, αλλά αυτό θα πρέπει να μελετάται σε συνδυασμό με το κόστος των αποζημιώσεων που θα κληθεί το Κράτος να πληρώσει λόγω των περιορισμών και το κόστος της εκτέλεσης μεγαλεπήβολων έργων (ίδε Ακάμας, Λίμνη Παραλιμνίου, Βράχια στον δρόμο Αγίας Νάπας-Παραλιμνίου κλπ κλπ).
Είναι ασφαλώς όλα σχετικά όχι να καταργήσουμε την Natura και το περιβάλλον για να γεμίσουμε οικόπεδα και σπιτάκια, αλλά οι σχεδιασμοί και αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται εντός του εφικτού και εντός της δυνατότητας του Κράτους και ασφαλώς στο τέλος-τέλος εκείνο που είναι υπεράνω είναι το Δημόσιο Συμφέρον. Δεν θα ξεχάσουμε πριν από 15 χρόνια όταν ένας περιβαλλοντιστής ο οποίος τα είχε μαζί μας για την σταθερή μας στάση στο πιο πάνω θέμα, όταν είναι δικό του χωράφι κατετάγη ως οικιστικό. Έκοψε τις αιωνόβιες Βενετσιάνικες ελιές για να διαχωριστεί σε οικόπεδα το κτήμα του, ενώ στην «πορεία» του έλεγε ότι παραιτήθηκε από τον Σύνδεσμο Περιβάλλοντος για «λόγους ευθιξίας». Αυτοί είμαστε λοιπόν.