News

Δημόσιες Συγκοινωνίες: Ας σκεφτούμε διαφορετικά!

15 February, 2017

Του Ανδρέα Αθανασιάδη

Η υπόθεση της συγκρότησης ενός ολοκληρωμένου σύγχρονου συστήματος δημοσίων μεταφορών με βασικό στοιχείο τη χρήση λεωφορείων, παραμένει για την Κύπρο και την κοινωνία μας μια μεγάλη πρόκληση.


Σε μια πρόσφατη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου της Βουλής έγινε συζήτηση για ενδεχόμενη σπατάλη δημόσιου χρήματος από το υφιστάμενο σύστημα των Δημόσιων Συγκοινωνιών. Όλοι ανεξαιρέτως, συμπεριλαμβανομένων και των ιδίων των αναδόχων εταιριών, όπως είναι ο ΟΣΕΛ, έχουμε αναφερθεί σε μια κακή σύμβαση και ακόμη πιο κακή εκτέλεση της. Υπήρξε κοινή παραδοχή κράτους και αναδόχων για εκατέρωθεν λάθη που έγιναν τα τελευταία 7 χρόνια.
Η επικρατούσα άποψη είναι ότι για την οποιαδήποτε ανεπάρκεια των Δημόσιων Συγκοινωνιών στην Κύπρο φταίει η κακή σύμβαση και πολύ περισσότερο οι υφιστάμενοι ανάδοχοι. Η άποψη αυτή εμπεδώθηκε περισσότερο μετά και την αναφορά του Γενικού Ελεγκτή ότι θα πρέπει το κράτος να προχωρήσει σε ανοικτό, διεθνή διαγωνισμό, επιδιώκοντας την προσέλκυση ξένων μεγάλων εταιρειών μεταφορών.
Δυστυχώς τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Οι Δημόσιες Συγκοινωνίες λειτουργούν όπως μια αλυσίδα, και ο ανάδοχος της σύμβασης αποτελεί μόνο ένα κρίκο. Η λειτουργία των Δημόσιων Συγκοινωνιών δεν περιορίζεται στην εταιρεία που διαχειρίζεται τα λεωφορεία. Περιλαμβάνει μεταξύ πολλών άλλων, τις στάσεις των λεωφορείων, τους σταθμούς επιβατών, τις λεωφορειολωρίδες, την οδική χάραξη και σήμανση για προτεραιότητα στα λεωφορεία, τη συμπεριφορά των ιδιωτικών οχημάτων προς τα λεωφορεία, τα κίνητρα για χρήση του λεωφορείου, τα αντικίνητρα για χρήση του ιδιωτικού αυτοκινήτου και άλλα. Όλα αυτά στην Κύπρο, βρίσκονται εκτός του πεδίου ευθύνης του ανάδοχου, του οποίου οι αρμοδιότητες ουσιαστικά περιορίζονται στην εκτέλεση των καθορισμένων από το κράτος δρομολογίων και τη διαχείριση του στόλου του.
Αν κανείς θέλει να σκεφτεί σοβαρά, χρειάζεται να δει τις σοβαρές ελλείψεις στους υπόλοιπους κρίκους της αλυσίδας και πέρα από την προφανή έλλειψη κουλτούρας για χρήση των δημοσίων μέσων μεταφοράς.
• Ποτέ δε δόθηκε η απαραίτητη σημασία στην οικοδόμηση σταθμών επιβατών, ούτε ασχολήθηκε κανείς σοβαρά με τις στάσεις και τα στέγαστρα των λεωφορείων.
• Η πρόθεση και μόνο των αρχών για δημιουργία λεωφορειολωρίδων βρίσκει αμέσως έντονες αντιδράσεις, ενώ,
• δεν γίνεται καν σκέψη για να μπουν απαγορεύσεις ή αντικίνητρα για τη χρήση του ιδιωτικού αυτοκινήτου όπως γίνεται στο εξωτερικό.
• Αντιθέτως, κατά καιρούς οι αρχές προσφέρουν κίνητρα υπέρ της χρήσης του ιδιωτικού αυτοκινήτου όπως δωρεάν στάθμευση ή χαλάρωση των ελέγχων για παράνομη στάθμευση.
Το κράτος προβαίνει σε ελέγχους για να εξασφαλίσει ότι η τιμή των καυσίμων παραμένει χαμηλά, ενώ ταυτόχρονα το ίδιο το κράτος θέτει την τιμή στο εισιτήριο των λεωφορείων ψηλά για να έχει περισσότερα έσοδα (τα έσοδα των εισιτηρίων των λεωφορείων στην Κύπρο καταλήγουν στο κράτος).
Μπορούμε να σκεφτούμε διαφορετικά!
Ας αναλογιστούμε για μια στιγμή το σενάριο ότι στη Λευκωσία εφαρμόζονται μέτρα όπως αυτά που υπάρχουν εδώ και χρόνια σε πολλές ευρωπαικές πόλεις.
• Η είσοδος στο κέντρο της πόλης με το ιδιωτικό αυτοκίνητο απαιτεί πληρωμή διοδίων €5.
• Όλοι οι κύριοι δρόμοι διαθέτουν ειδική λεωφορειολωρίδα την οποία απαγορεύεται να χρησιμοποιούν τα ιδιωτικά οχήματα.
• Η στάθμευση στο κέντρο της πόλης στοιχίζει €5-10 την ώρα.
• Η παράνομη στάθμευση σημαίνει άμεση απομάκρυνση του αυτοκινήτου σου με γερανό και την πληρωμή προστίμου €100-200.
Με τέτοια μέτρα, φυσιολογικά, ο αριθμός των ιδιωτικών αυτοκινήτων που θα κατευθύνονται προς το κέντρο της πόλης θα μειωθεί δραματικά, ενώ ο αριθμός των επιβατών στα λεωφορεία, των πεζών και των ποδηλατών θα εκτοξευθεί. Επιπλέον, θα υπάρξει κατακόρυφη μείωση των ρύπων, μεγάλη μείωση στο κόστος συντήρησης των δρόμων, ενώ οι πεζοί μας θα κινούνται στην πόλη πολύ πιο άνετα και με περισσότερη ασφάλεια.
Ένα τέτοιο σενάριο μοιάζει σαν να βγήκε από ταινία επιστημονικής φαντασίας αφού καμία κυβέρνηση, κανένας Δήμος και κανένας πολιτικός δεν πρόκειται με την σημερινή κυρίαρχη κουλτούρα ποτέ να το υποστηρίξει.
Είναι λοιπόν καιρός να μιλήσουμε σοβαρά!

Ο Ανδρέας Αθανασιάδης είναι Γενικός Διευθυντής του ΟΣΕΛ

 
a.athanasiades@osel.com.cy
https://www.facebook.com/OSEL-630833447027443/